Het muziekdraadje 200

Griechischer wein

Maandag 27 oktober 2025

Alweer het tweehonderdste Muziekdraadje en daarvoor heb ik een Duitstalig lied uitgekozen dat past in mijn thema van deze maand en ook nog eens verwijst naar heimwee naar het land waar ik met veel plezier mijn vakanties doorbreng.

Griechischer wein is een schlager van zanger en componist Udo Jürgens, die in 1966 als eerste Oostenrijker het Eurovisie Songfestival won, toen met Merci, Chérie. Zijn ouders waren Duitsers, die bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog naar het neutrale Zweden vluchten en na de oorlog zich in Karinthië vestigen, waar de zanger ook is geboren.

De muziek van dit draadje componeert Jürgens in 1972 na een bezoek aan het eiland Rhodos waarna hij twee jaar nodig heeft een geschikte tekst te maken, te vinden. Die tekst wordt uiteindelijk geschreven door Michael Kunze, nadat allerlei clichés de revue zijn gepasseerd.

‘Es musste einfach im Ruhrgebied spielen, damals in den Jaren der eersten Gastarbeiter aus Griechenland’, zo geeft de zanger aan hoe het idee is ontstaan om een lied over verlangen en heimwee, de terugkeer naar het eigen vertrouwde land, het ooit verlaten eiland. In Duitsland wordt het nummer goed ontvangen en zowel in Duitsland als Zwitserland bereikt het de hoogste positie op de muziekranglijst aldaar. In Oostenrijk eindigt het op plek twee. Het is gecoverd in diverse talen, zo zingt Bing Crosby over Come share the wine en Guus Meeuwis maakt er Schrobbelèr van, een kruidenlikeur die populair is in Tilburg.

Afsluitend een stukje liedtekst:  Es war schon dunkel als ich durch Vorstadstrassen heimwärts ging, da war ein Wirtshaus aus dem das Licht noch auf den Gehsteig schien, zo begint het lied, die even later de bezoekers beschrijft: Da sassen Männer met braunen Augen und mit schwarzem Haar und aus der Jukebox erklang Musik die fremd und südlich war. En ik ga naar het refrein: Griechischer Wein is so wie das Blut der Erde. Komm’, schenk dir ein. Zelf laat ik de wijn staan en prefereer een glas tsipouro.

Opa IJsbeer

 

Het muziekdraadje 199

Sweet wine

Maandag 20 oktober 2025

Het thema van Het Muziekdraadje voor de maand oktober is inderdaad wijn, dat heeft een opmerkzame volger van dit draadje ongetwijfeld door. En een goede wijn behoeft toch geen krans, zo is het ook met de vertolkers van dit nummer: Cream. Die naam is heel bewust gekozen omdat de leden niet bescheiden zijn over hun plek in de muziekscene en zich het neusje van de zalm vinden.

Cream is een echte supergroep die vanaf 1966 tot 1968 actief is en jaarlijks een album aflevert. Ook nadat de groep is uiteengevallen komt er nog een studioalbum Goodbye. Het nummer waar ik voor kies, Sweet Wine, verschijnt op de debuut LP Fresh Cream.

De band is ontstaan op initiatief van drummer Ginger Baker, die onder andere al bij de Britse bluesgigant Alexis Korner in diens Blues Incorporated samenspeelt met de Schotse bassist en zanger Jack Bruce. Samen spelen zij ook nog bij de Graham Bond Organisation, waarna Bruce gevraagd wordt mee te doen met John Mayall’s Bluesbrakers. Daar speelt hij met Eric Clapton en als dit drietal bij Baker thuis aan het jammen slaat is het ontstaan van de groep een feit.

Deze groep steunt op de composities van Bruce het snerpende gitaarwerk van Clapton en het ritmewerk van Baker. De band ontwikkelt een eigen stijl waarbij ieder lid veel van zichzelf kan laten horen. Maar kritiek in het muziekblad Rolling Stone betekent ook het einde omdat Clapton zich die kritiek aantrekt en gaat twijfelen om nog op dezelfde voet door te gaan.

Maar goed het nummer dus. Who wants the worry, the hurry, of city life?, zo begint het. Money, nothing funny, wasting the best of our life. Het is nu toch wel duidelijk: Sweet wine, haymaking, sunshine day breaking we can wait ‘till tomorrow. Car speed, road calling, bird freed, leaf falling. We can bide time. En daarna krijgt de muziek alle ruimte en houd ik mijn mond.

 

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 198

Red red wine

Maandag 13 oktober 2024

Een paar jaar eerder dan het nummer uit het vorige Muziekdraadje is Red red wine geschreven en op de plaat gezet. Maar het duurt daarna nog ruim vijftien jaar voor het via een versie van de Engelse reggaeband UB40 een hit wordt en zelfs de eerste plaats bereikt van de UK Singles Chart en niet alleen daar maar onder andere ook in ons land komt het zo hoog.

Ik wil het echter vooral over het nummer zelf en de Amerikaanse songwriter en zanger Neil Diamond hebben, die Red red wine in 1967 opneemt voor zijn tweede studioalbum Just for you, uitgebracht op het Bang Records label.

Een jaar later stapt Diamond over naar een andere muziekuitgever waarna Bang Records gewoon het eerdere werk van Diamond blijft uitbrengen op singles. Vaak worden er dan extra instrumenten aan de opnames toegevoegd. In het geval van dit nummer is er door Bang zonder toestemming van Diamond aan de opname nog een achtergrondkantoor toegevoegd toen het op single is gezet. Een versie die daarna nooit op een vinylalbum of cd is terechtgekomen, dat in tegenstelling van een live-versie van de zanger, dat een plaats heeft gekregen op The Greatest Hits (1966-92).

Het is overigens niet alleen door UB40 gecoverd, maar eerder ook al ook door Peter Tetteroo, vooral bekend van de Tee-Set, in 1968, de Jamaicaanse reaggiezanger Tony Tribe n 1969 en de Amerikaanse zanger en danser Vic Dana in 1970.

Red, red wine go to my head. Make me forget that I still need her so, zo begint het nummer dat verwijst naar drinken om ellende te vergeten. En niet veel later It’s up to you, all I can do, I’ve done but memories won’t go. En uiteraard is er ook nog I’d have sworn that with time thoughts of you would leave my head. I was wrong and I find just one thing makes me forget. Nee vergeten is dit nummer zeker nog niet.

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 197

Sweet Jane

Maandag 6 oktober 2025

Ook nu weer heb ik naar iets speciaals gezocht voor Het Muziekdraadje, een nummer dat ik eigenlijk zelf nauwelijks ken. Dat geldt ook voor de uitvoerenden en de schrijver van het lied. De naam The Velvet Underground ken ik uiteraard wel maar hun muziek is niet bij mij blijven hangen. En datzelfde geldt ook voor de auteur van Sweet Jane Lou Reed.

Ik wil het in dit deel toch vooral over die band hebben. Die groep is in 1964 geformeerd in New York met al snel een unicum: een vrouwelijke drummer. Maureen Tucker is een van de eerste vrouwen in de popgeschiedenis achter een drumstel. Na het horen van Not Fade Away van Buddy Holly koopt zij een drumstel en raakt al snel in de ban van bluesmuzikant Bo Diddley en de Nigeriaanse percussionist Babatunde Olatunji.

Tucker is er bij de oprichting van Velvet Underground nog niet meteen bij, maar vervangt in 1965 Angus MacLise op aanraden van Sterling Morrison en is vanwege een zwangerschap er ook daarna niet altijd bij. Als ik vervolgens ook nog John Cale noem dan heb ik meteen alle belangrijke namen uit de beginfase van deze experimentele rockgroep wel genoemd. Toch tel ik er nog een bij op: Christa Päffgen, een Duits fotomodel en actrice, die onder haar artiestennaam Nico ook als zangeres bekend is. Zij is erbij als de band in 1967 het eerste album uitbrengt.

Het nummer Sweet Jane gaat over het travestietenkoppel Jack en Jane en heeft diverse versies onder andere een cover van Cowboy Junkies. Het begint met een heerlijke gitaarsolo. Het origineel is in 1970 opgenomen en in 1973 uitgebracht als single. Qua tekst begint het met: ‘Standin’ on a corner suitcase in my hand. Jack’s in his car, says to Jane, who’s in her vest, me baby. I’m in a rock ’n roll band. Ik eindig met een tekst die in de oorspronkelijke versie niet terug te vinden is: ‘Heavenly wine and roses, seems to whisper to her when she smiles.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 196

The river

Maandag 29 september 2025

Soms maak ik het mijzelf wel gemakkelijk met de keuze voor een nummer in Het Muziekdraadje. Dat is deze week bijvoorbeeld het geval met The river aangezien ik deze maand als thema rivieren heb gebruikt, terwijl er nog zoveel andere mogelijkheden van liedjes te vinden zijn. Het feit dat ik de schrijver van deze song nog nooit voor het voetlicht heb gehaald terwijl zijn bijnaam toch echt The Boss is, heeft mij over de streep getrokken.

The river is in 1979 opgenomen en in 1981 uitgebracht als titelsong van het gelijknamige vijfde album van Bruce Springsteen. Aanvankelijk kreeg het de werktitel The Ties That Bind mee en is een eerbetoon aan zijn zus Giny en haar man Mickey. Springsteen heeft bij dit nummer bovendien gekeken en geluisterd naar de countrypionier Hank Williams en diens hit Long Gone Lonesome Blues uit 1950.

Aanvankelijk is het niet de bedoeling geweest het lied ook op single uit te brengen, maar uiteindelijk is dat toch gebeurd. Het is ook niet meteen een echte hit geworden. Alleen in Scandinavië haalt het de top tien. Jaren later krijgt het in Israël alsnog een nummer één notering. Op het podium heeft het wel succes en Springsteen heeft dit nummer bij tournees ten gehore gebracht vaak in samenhang met een verhaal over zijn vader ‘Dutch’.

Ik ga naar de afronding die ietsjes duister begint: ‘I come from down the valley, where mister when you’re young… en daarna al snel ‘Me and Mary we met in highschool when she was just seventeen. We’d ride out that valley down to where the fields were green.’ En ik spoel door naar: ‘Now all them things that seemed so important, well mister they vanished right into the air. Now I just act like I don’t remember. Mary acts like she don’t care, but I remember us riding in my brother’s car. En ik sluit af met: ‘Down to the river though I know the river is dry. Down to the river, tonight, ay ay ay.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 195

Het Land van Maas en Waal

Maandag 22 september 2025

Zo in de derde week van september is het thema van deze maand toch wel duidelijk. Net als vorige week belandt het lied op de eerste plaats in de hitlijsten van het thuisland van de uitvoerende. Boudewijn de Groot is met de nummers Noordzee en Jimmy in eerdere jaargangen van Het Muziekdraadje al voorbij gekomen. Desondanks verdient hij met Het Land van Maas en Waal opnieuw een plekje in dit blog.

Er is ook een Engelse versie van dit nummer. Met The land at rainbow´s end heeft de zanger Baldwin, de Engelse vorm van Boudewijn, echter geen succes. Het Nederlandstalige lied is zoals veel van zijn songs uit die tijd geschreven door Lennaert Nijgh. Het is gebaseerd op een kinderboek van Franz Karl Ginzkey: Hatsji-Bratsji’s toverballon. Uit dit boek is De Groot als kind vaak voorgelezen.

In dit boek zweeft Pietje over het Land van Maas en Waal. In 1966 vertelt De Groot aan Nijgh over de fantasieën die hij bij dat vertellen heeft gehad en die weet dat te vertalen. Eind van dat jaar wordt het opgenomen en komt terecht op het album Voor de overlevenden en belandt zoals gezegd ook op single met het Testament als B-kant. Later heeft Rob de Nijs, in 1987, het nummer ook nog opgenomen.

Het lied gaat over een optocht van feestvierende mensen en begint als volgt. ‘Onder de groene hemel in de blauwe zon speelt het blikken harmonie orkest in een grote regenton. Daar trekt over de heuvels en door het grote bos de lange stoet de bergen in van het Circus Jeroen Bosch.’ Met het benoemen van de schilder is ook het surrealistische beeld verklaard. Maar er komen in korte tijd nog meer zaken voorbij die ik nu onvermeld laat. Ik verwijs alleen nog naar het lachje in het laatste couplet. Dit moet wijzen naar het gegrinnik van Bob Dylan in het nummer Rainy day woman #12 & 35. Tijdens de opname mislukt dat. Omdat besloten wordt de opname niet over te doen blijft het uiteindelijk staan.

Opa IJsbeer

 

 

Het muziekdraadje 194

Banks of the Ohio

Maandag 15 september 2025

Clarence Horton Greene die naam zal weinigen iets zeggen, net zoals de naam van de zangeres uit het vorige draadje is deze Amerikaanse muzikant zo’n honderd jaar geleden al gestart met muziek maken. Als tiener speelt hij viool en gitaar en geldt als pionier van countrymuziek in de jaren ’20. Toch gaat dit draadje niet over hem. Wel wordt in 1927 door hem Banks of the Ohio opgenomen, een lied dat hierna bij talloze country en folk artiesten op het repertoire verschijnt.

Wie dit nummer, dat ook onder titels als Down on the Banks of the Ohio en I’ll never be yours is uitgebracht, heeft geschreven is niet bekend. Ik richt mij op de uitvoering van Olivia Newton-John uit 1971. Zij start haar muzikale carrière in 1970 in de groep Tomorrow, dat is ontstaan naar aanleiding van de tweede film waarin de actrice en zangeres heeft gespeeld. Een jaar later verschijnt haar eerste solo-album waarop ook dit nummer staat, dat eind 1971 als single verschijnt en in Australië zelfs op nummer één belandt. Ook in Engeland scoort zij hier een top-tien-hit mee.

Het lied is een zogenoemde moordsong, waarbij de zanger aangeeft waarom de geliefde is vermoord en dat de zanger daar diepe spijt van heeft. De diverse uitvoeringen van dit nummer verschillen van elkaar en zijn aangepast als het door een zangeres wordt uitgevoerd.

‘I asked my love to take a walk, down beside where the waters flow, down by the Banks of the Ohio’, zo begint het. Ik ga snel door naar ‘I held a knife against his breast, as into my arms he pressed. He cried: My lov, don’t you murder me. I’m not prepared for eternity.’ En ja er is zoals gezegd spijt: ‘I wandered home ‘tween twelve and one. I cried My God what have I done. I’ve killed the only man I love. He would not take me for his bride.’ En ja dit was dus jaren voor haar succes in Grease met John Travolta.

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 193

Last kind words blues

Maandag 8 september 2025

De afleveringen van Het Muziekdraadje zijn divers en daar zitten bekende pareltjes tussen maar bevatten ook totaal onbekende nummers en artiesten waar menigeen nog nooit van heeft gehoord. Daar behoort ongetwijfeld Geeshie Wiley toe. Een Amerikaanse countryblueszangeres, die in 1930 het bijzondere Last kind words blues op de plaat zet, een nummer dat zij opdraagt aan haar vader.

Van deze zangeres is weinig bekend. Mogelijk is haar eigen naam Lilly Mae Boone en is zij al op 42-jarige leeftijd overleden onder de naam Lilly Mae Scott. Fotomateriaal is er nauwelijks en er zijn slechts zes nummers van haar opgenomen door Paramount Records.

In 1994 komt dit nummer echter onverwachts in de belangstelling te staan door een documentaire van Terry Zwigoff over de cartoonist Robert Crumb, van wie Gwendolyn de Leeuw-Rammeloo vorige maand veel werk op Facebook heeft laten zien. Crumb was een liefhebber van blues- country- en jazzmuziek uit de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw. In de documentaire is te zien hoe Crumb een naald op een plaat zet, waarna dit nummer is te horen terwijl er een serie van zijn tekeningen is te zien.

Het nummer is op diverse compilatiealbums verschenen. Onder andere op het officiële soundtrackalbum van de film Crumb. Eén van die albums is Chimpin’ The Blues, uit 2013. Daarvan heeft Crumb de albumhoes geïllustreerd. Hoewel ik mij vooral focus op de versie van Wiley is het door talloze anderen op de plaat gezet, onder andere door Robert Plant, de vroegere leadzanger van Led Zeppelin, samen met Alison Krauss.

Het wordt tijd voor de afsluiting. ‘The last kind words I heard my daddy say’, zo begint het ‘if I die, in the German war, I want you to send my body to my mother.’ Ik vlieg meteen door naar het slot. ‘The Mississippi River, you know it’s deep and wide. I can stand right here, see my babe from the other side. What you do to me, baby, never gets out of me. I may no see you after I cross the deep blue sea.’

Opa IJsbeer 

Het muziekdraadje 192

La Seine

Maandag 1 september 2025

De Franse taal komt er vaak bekaaid vanaf in Het muziekdraadje, daar geef ik de liefhebbers van het Franse lied volledig gelijk in. Hoewel de titel misschien anders doet vermoeden, moeten zij het ook vandaag zonder les paroles doen. Maar ik maak een handreiking, maak bijna een knieval voor Michel Legrand, zanger, pianist maar bovenal componist en arrangeur. Zo schreef hij muziek voor meer dan tweehonderd films en televisieseries. Hij wint daarmee Oscars voor The Windmills of Your Mind (1968), Summer of ’42 (1971) en Yentl (van Barbara Streisand 1983) en daarnaast ook nog eens vijf Grammys.

Na een bezoek aan een concert van Dizzy Gillespie in 1947 raakt Legrand in de ban van de jazz. Nadat hij al in 1951 arrangementen en volledige muzieknummers voor het orkest van zijn vader Raymond Legrand, die onder andere artiesten als Edith Piaf en Maurice Chevalier begeleide, heeft geschreven gaat hij in 1952 met Gillespie samenwerken. Legrand maakt de arrangementen voor een album van deze Amerikaanse jazztrompetist en bandleider en gaat met hem mee tijdens Europese concerten.

Het Amerikaanse muzieklabel geeft hem in 1954 de kans een album te maken met jazzmuziek, waarbij Franse muziek als voedingsbodem is gebruikt. Dit album I Love Paris slaat meteen internationaal aan, er gaan meer dan acht miljoen exemplaren van over de toonbank en zijn naam is hiermee meteen gemaakt. Topartiesten als Miles Davis, John Coltrane werken met hem samen. En daar blijft het niet bij: Frank Sinatra, Charles Aznavour, Michael Jackson, Kiri Te Kanawa en Frida Boccara. Het is slechts een kleine greep van artiesten waarmee hij heeft samengewerkt.

En dat allemaal na dat eerste album waarop onder andere La Seine prijkt. Ik ben eindelijk bij de titel van dit stuk aangekomen. En de volgers kijken mogelijk hals reikend uit naar de afsluitende woorden. Dit zijn ze, ik luister naar dit nummer, misschien wordt u er nerveus van of… ik hoor het water van de rivier via kleine golfjes kabbelen, zo nu en dan klotsend tegen de kademuur van de rivier.

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 191

Like a virgin

Maandag 25 augustus 2025

Het leeuwendeel van de maand augustus is reeds gepasseerd, voor Het muziekdraadje is dit zelfs al het slot en schakel ik over naar het tweede sterrenbeeld van deze periode. Waarmee kan ik dat beter doen dan Like a virgin.

Dit nummer is de eerste single van het gelijknamige album dat in 1984 is uitgebracht door Madonna Louise Veronica Ciccone of kortweg gezegd de Amerikaanse zangeres en actrice Madonna. Het nummer is geschreven door het duo Billy Steinberg en Tom Kelly, terwijl Nile Rodgers niet alleen de producer is maar ook gitaar speelt en verantwoordelijk is voor de drumprogrammatie. Verder is Rodgers vriend Bernard Edwards te horen op de basgitaar.

Het debuutalbum van Madonna is al meteen een succes en met deze single bestormt zij ook de Amerikaanse Billboard Hot 100. In feite is Like a Virgin zelfs haar eerste nummer 1-notering op die toonaangevende hitlijst. Australië, Canada en Japan volgen. Ook in diverse Europese landen voert zij de hitlijsten aan. In Nederland blijft het op nummer vier steken.

Voor zij in de showbusiness terechtkomt werkt Madonna als verkoopster, is naaktmodel voor een schilder en volgt danslessen. In 1978 trekt zij in bij Norris Burroughs, lid van de punkband The Breakfast Club, daar drumt zij, speelt gitaar en zingt. Het jaar daarop trekt zij echter al naar Parijs. In een poging achtergronddanseres en zangeres te worden bij Patrick Hernandez wordt haar talent ontdekt en met zanglessen wordt met hulp van Hernandez gewerkt aan een eigen carrière.

Oftewel: ‘I made it throuth the wilderness. Somehow I made it through. Didn’t know how lost I was until I found you.’ Inderdaad ‘Like a virgin, touched for the very first time. Like a virgin, when your heart beats next to mine.’ Moet ik verder nog iets schrijven of kan ik afsluiten met: ‘Yeah, you made me feel, I’ve nothing to hide.’

Opa IJsbeer

 

Het muziekdraadje 190

Sophietje

Maandag 18 augustus 2025

Fröken Fräken is de oorspronkelijke titel van het nummer dat deze week centraal staat in Het Muziekdraadje. Dat nummer is geschreven door Tore Skogman voor de Zweedse popgroep Sven-Ingvars en in 1964 op single uitgebracht. In Nederland kennen wij het nummer als Sophietje in de uitvoering van Johnny Lion, een nummer dat in 1965 zowel op single als op een ep van hem verschijnt.

Eind jaren vijftig formeert John van Leeuwarden, de eigenlijke naam van Johnny Lion, met enkele schoolvrienden de groep Johnny & His Jewels, niet veel later wordt dit The Jumping Jewels. Deze gitaargroep bestaat met Hans van Eijk, Tjibbe Veeloo, Joop Oonk en Frits Tamminga (drums), later vervangen door Cees Kranenburg echt niet uit een stel pannenkoeken en geldt als de Haagse tegenhanger van The Shadows met hun voorman Cliff Richard. Zij hebben al snel nationaal en zelfs internationaal succes. Hun grootste hit is in die tijd Wheels.

In 1965 besluit de zanger alleen verder te gaan. Gerrit den Braber levert hem een ietwat oubollige Nederlandstalige tekst aan: ‘Ik ben blij met Bolle Bertha’, als een vertaling van het eerder genoemde Zweedse nummer. Johnny Lion keurt het af en gaat vervolgens wel akkoord met de tekst van Sophietje. Mogelijk dat hierbij heeft meegespeeld dat mannequin en modeontwerpster Sophie van Kleef zijn toenmalige vriendin is. Het tweetal opent in Amsterdam zelfs een kledingboetiek Sophie en Johnny.

Op de B-kant van de single staat Jij laat me koud, geschreven door Willem van Kooten, beter bekend als Joost den Draaijer die dit schrijft naar aanleiding van Count me in, van Tim Hardin. Ik vraag mij af of er veel mensen zijn die de beginregels niet kunnen meezingen. ‘Zij dronk ranja met een rietje mijn Sophietje op een Amsterdams terras.’ Eigenlijk is het heel simpel allemaal. Luister maar naar: ‘Ik zag meisjes in Parijs en in Turijn, in Helsinki, in Londen en Berlijn. Waar ik op de wijde wereld was, zij mochten er wel zijn.’ En de rest, ik geloof het wel, hoor het al zingen.

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 189

Bungle in the jungle

Maandag 11 augustus 2025

Het nummer van Het muziekdraadje van deze week is afkomstig uit 1974 en geschreven door Ian Anderson. Het nummer is te vinden op het album War Child van de Engelse rockband Jethro Tull en is later nog wel op single uitgebracht met bescheiden noteringen in Canada en de Verenigde Staten.

Allereerst even iets over deze Engelse band, die afkomstig is uit Blackpool en is opgericht door Anderson, de leadzanger en multi-instrumentalist die vooral bekend is geworden door zijn fluitspel maar onder andere ook akoestische gitaar speelt. Vanwege het grote aantal personele wisselingen zal ik niet ingaan op de rest van de bandleden.

Aanvankelijk speelt Jethro Tull bluesrock en jazzfusion, maar daarna wordt een eigen progressieve rockstijl ontwikkeld met hardrock, Engelse volksmuziek en klassieke elementen. Met het eerste album heeft de band nauwelijks succes, maar het volgende album Stand Up is wel raak. Het meest succesvolle album is Aqualung uit 1971.

Zelf heb ik gekozen voor het nummer Bungle in the jungle, een nummer dat voortkomt uit de in Parijs opgenomen Chateau D’isaster Tapes, die nooit zijn voltooid, mede omdat ze niet onder de poprockcultuur vallen en Anderson het moeilijk vindt dit werk daadwerkelijk uit te voeren. ‘Maar Bungle is een van die nummers die leuk was om gedaan te hebben. Het heeft de Jethro Tull-ingrediënten, maar het is wel iets meer rechttoe rechtaan. Het is Jethro Tull in een strakke leren broek’, aldus de componist en tevens zanger.

In het eerste couplet is de maandverwijzing te beluisteren als Anderson zingt: ‘Walking through forests of palm tree apartments scoff at the monkeys who live in their dark tents. Down by the waterhole, drunk every Friday eating their nuts, saving their raisins for Sunday. Lions and tigers who wait in the shadows, they’re fast but they’re lazy and sleep in green meadows.’ Inderdaad u heeft gelijk de vergelijking naar de leeuw van het sterrenbeeld is ver te zoeken. Maar ik vind de tekst nog wel terug: ‘Yes, the King on his sunset lies waiting for dawn to light up His jungle as play is resumd.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 188

If I had my way I’d tear the building down

Maandag 4 augustus 2025

Dit jaar heb ik voor het muziekdraadje gekozen voor een maandelijks thema en voor de maand dat ik jarig ben heb ik gekozen voor het sterrenbeeld. Bij mijn keuzes laat ik mij vooral leiden door een muziekgenre dat mij wel ligt, maar het tegenovergestelde gebeurt soms ook. Voor dit draadje kom ik ditmaal weer eens uit bij een nummer van voor de Tweede Wereldoorlog.

De uitvoerend artiest heeft opgetreden onder namen als Blind Willie, Blind Texas Marlin, The Blind Pilgrim, maar is vooral bekend als Blind Willie Johnson. Reeds op vijfjarige leeftijd krijgt hij van zijn vader zijn eerste gitaar. Willie Johnson is op dat moment nog niet blind maar twee jaar later krijgt hij van een boze stiefmoeder, die door haar man hardhandig wordt beschuldigd van ontrouw, een bijtend loog in zijn ogen waardoor hij dat wel wordt.

Al vroeg speelt Johnson op straat om geld te verdienen. Het draait daarbij om bluessongs en religieuze liederen. Dat is ook het genre waarmee deze zanger-gitarist bekend is geworden. Tussen 1927 en 1930 slechts dertig nummers door hem opgenomen, dus wel iets meer dan de meer bekendere Robert Johnson. Mede omdat zijn fans tot de armste van de armsten behoren en zelden geld hebben om werk van hem aan te schaffen blijft het hierbij.

In de jaren ’60, ruim 15 jaar na zijn overlijden, is er weer belangstelling voor zijn werk en wordt er een compilatie uitgebracht, waardoor ik zijn werk leer kennen. Bob Dylan, John Sebastian en Led Zeppelin nemen onder andere werk van hem op.

Voor het draadje dan maar. Na een koortje komt: ‘Well, Delilah was a woman fine an’fair. Her plesasant looks, her coal black hair. Delilah gained old Samson’s mind. I first saw the woman that looked so fine. En die verwijzing naar het sterrenbeeld dan? Dat vind ik zowel in het tweede als derde couplet. ‘Let me tell you what, old Samson well, he roared als the lion, the lion run. Samson was the first men the lion attacked. Maar het blijft uiteraard wel het verhaal van Samson and Delilah.

Opa IJsbeer

 

 

Het muziekdraadje 187

When summer ends

Maandag 28 juli 2025

In Het Muziekdraadje grijp ik meestal terug naar nummers uit de vorige eeuw, mede omdat mijn muzikale voorkeuren in de jaren vijftig tot zeventig zijn gevormd. Ditmaal kom ik terecht bij een uitzondering, een lied dat net als twee weken geleden als titelsong van een film heeft gefungeerd. Het gaat om de film Zomerhitte, die is geregisseerd door Monique van de Ven met Sophie Hilbrand en Waldemar Torenstra in de hoofdrollen en is gebaseerd op het gelijknamige boek van Jan Wolkers.

Die titelsong is geschreven door John Ewbank samen met Roel van Velzen. When summer ends is in 2008 op single uitgebracht en is tevens te vinden op het album Hear Me Out van VanVelzen, die afkomstig is uit een muzikale familie en op de middelbare school al optreedt in diverse bandjes en zelfs voor school de jaarlijkse kerstmusical componeert. Zijn eigen carrière komt in een stroomversnelling als VanVelzen met de studentenband The Goldfish in 1999 de Heineken Student Music Award wint. Via de theatergroep Op Sterk Water komt hij in aanraking met een andere vorm van cultuur en hij is later de mede-bedenker van The Voice of Holland, waar hij jarenlang één van de coaches van aanstormend talent is.

Het draait bij deze aflevering van het draadje echter toch vooral om een nummer dat als volgt begint: ‘Ever since I met you, I’ve been waiting fort he snow to fall, waiting for the moon to call.’ En even later: ‘You’re standing right in front of me. A wonder to my eyes and I don’t dare to look away, afraid that you might disappear.’ Hoe romantisch kan een lied zijn of is het toch alweer treurnis zoals meestal met bluessongs het geval is. Ik hoor VanVelzen zingen ‘I know our time is now, still I tell myself somehow. This thing won’t end as it began. You’re still here when summer ends.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 186

Sunny afternoon

Maandag 21 juli 2025

De roerige jaren zestig hebben talloze leuke popgroepen opgeleverd, een van de toonaangevende bands uit die tijd is The Kinks. Een groep waarover ik al die jaren dat Het muziekdraadje bestaat eigenlijk nog nooit heb geschreven. In het begin van de jaren zestig probeert Dave Davies samen met zijn vriend en bassist Pete Quaife een band op te richten. Zij treden op onder verschillende namen en in steeds andere samenstellingen, soms bijgestaan door Ray Davies de oudere broer van Dave.

De broers hadden overigens eind jaren vijftig al hun muzikale debuut gemaakt als duo in een pub. Nadat Ray Davies samen met drummer Mick Avory, afkomstig van de groep Bobby Angelo & The Tuxedos, zich in de zomer van 1963 aansluiten ontstaat de groep The Ravens. Avory heeft een jaar eerder overigens op verzoek van enkele latere Stones een paar keer met hen gerepeteerd maar heeft nooit samen met die band opgetreden.

Op advies van hun manager Larry Page is in het voorjaar van 1964 de naam The Ravens veranderd in The Kinks. ‘You look like a Kink’, heeft Page gezegd over de buitenissige kledingcombinatie die Ray Davies op een zekere dag zou hebben gedragen. De oudste van de twee broers Davies is de drijvende kracht geweest achter de successen van deze groep. Bijna alle composities zijn van zijn hand. Dat geldt ook voor Sunny afternoon, dat wereldwijd een hit is geworden en in ons land vier weken op de eerste plaats in de hitlijst heeft gestaan.

Ik teken op: ‘The taks man’s taken all my dough and left me in my stately home lazing on a sunny afternoon.’ Wat mij doet denken aan het terugkerende ‘Save me, save me from this squeeze.’ Maar ook aan: ‘Help me, help me help me sailaway.’ Maar vooral: ‘Live this life of luxury, lazing on a sunny afternoon, in the summertime, in the summertime, in the summertime.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 185

In the heat of the night

Maandag 14 juli 2025

Met de titel van Het muziekdraadje van deze week kan ik bijna alle kanten op. Zo zijn er meerdere liedjes verschenen met deze titel, het debuutalbum van Pat Benatar in 1979 draagt deze naam, maar tevens is er een boek verschenen in 1965 geschreven door John Ball, die hiervoor de Edward Award  kreeg voor in de categorie Mysterie Writers of America.

Verfilming kon niet uitblijven en de film uitgekomen in 1967, met hoofdrollen voor Sidney Pottier en Rod Steiger, won een Oscar. In 1988 wordt er een TV-serie van gemaakt die zeven seizoenen duurt met hoofdrollen voor Howard Rollins en Carroll O’Connor, de laatste is onlosmakelijk verbonden met de rol van Archie Bunker uit de serie All-in the Family.

Maar goed, in het draadje draait het nu eenmaal om muziek. De titelsong van de film In the heat of the night is geschreven door Marilyn en Alan Bergman en de muziek is van Quincy Jones, die opgroeide met jazz, talloze nummers schreef en produceerde en filmmuziek componeerde. Ray Charles zong dit nummer en dat is zeker geen toeval, want Ray Charles Robinson, de volledige naam van deze icoon uit de muziek, is voor Jones een ware inspiratiebron. Door een glaucoom is Charles op jeugdige leeftijd blind geworden en weet desondanks de wereld te veroveren met zijn stem en zijn muziek.

En dan het lied zelf: ‘In the heat of the night seems like a cold sweat creeping cross my brow’, zo start het. ‘I’m feeling motherless somehow, stars with evil eyes stare from the skies. All mean and bright, in the heat of the night.’ En natuurlijk zit er veel herhaling in. ‘I’ve got trouble wall to wall. Oh, yes, I have. I repeat, I repeat, in the night must be an ending to it all, but hold on, it won’t be long. Just you be strong and it’ll be alright in the heat of the night.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 184

Zomer in Zeeland

Maandag 7 juli 2025

Componist Harvey Lester Schmidt en Tom Jones, nee niet de zanger maar de Amerikaanse songwriter, zijn verantwoordelijk voor het lied Try to Remember waarmee de komische musical The Fantasticks, uitgebracht in 1960, begint. In die musical wordt het door de Amerikaanse acteur en zanger Jerry Orbach uitgevoerd.

In 1965 wordt het op de plaat gezet door Ed Ames, Roger Williams en door The Brothers Four, ieder met een eigen invulling. In 1968 krijgt Australië het nummer te horen dankzij het trio New World. Gladys Knight & The Pips scoren er een hit mee in combinatie met de song The Way We Were, bekend van Barbara Streisand. En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan, want het komt ook terug in de Muppet Show en in een aantal films.

Nederland leert het vooral kennen door de tekst van Henk van der Molen die er Zomer in Zeeland van maakt, een nummer dat gezongen wordt door het duo Saskia & Serge. Het verschijnt op hun debuutalbum, waarvoor zij de Zilveren Harp krijgen. Ruud Schaap en Trudy van den Berg timmeren dan samen al enkele jaren aan de weg en treden aanvankelijk op als Trudy & Ruud en winnen in 1967 de Loosdrechtse talentenjacht Cabaret der Onbekenden. Echt grote Nederlandstalige hits staan er niet achter hun naam en zij wisselen later Country & Western en Nederlandstalige nummers af. Vorig jaar deden zij nog mee met het tv-programma Secret Duets.

‘Ochtend in Zeeland, een dorp aan een duinrand, een klein hotel door groen omgeven’, zo start hun versie. ‘De zon van de zeekant ontvouwt een dag van lokkend leven. Ogen die stralen en zwijgend vertalen, gedachten verward en dooreen geweven’, inderdaad het klinkt allemaal heel braaf. En dat blijft het ook met zinnen als ‘met jouw hand in mijn hand’, ´duinen en stranden en strelende handen’, ‘een zwoele nacht vol warme dromen’ en als slot ‘Leven in Zeeland, een leven voortaan voor ons beiden.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 183

The Elephant Song

Maandag 30 juni 2025

Kandiah Kamalesvaran groeit op in Kuala Lumpur en verhuist in 1953 naar het Australische Adelaide waar hij ondervindt wat rassendiscriminatie inhoudt. De negentienjarige Maleisiër is arm en spreekt nauwelijks Engels. Hij dreigt uitgezet te worden door de immigratiedienst, ook toen al, maar weet dat op het nippertje te voorkomen.

In Adelaide komt hij in aanraking met muziek, moderne en klassieke muziek en zijn voorkeur gaat vooral uit naar het werk van donkere musici. Als hij de Amerikaanse jazzpianist en zanger Nat King Cole ontmoet weet hij het zeker; dit wil hij ook. Hij jaagt zijn droom na en wordt zanger. Met zijn bijzondere stem zingt hij zijn eerste single Sound of Goodbye de Australische hitlijst in. Australië vertegenwoordigt hij in 1972 tijdens een internationaal songfestival in Rio de Janeiro. Pas drie jaar later leert Europa hem kennen via een bijzonder lied.

Met de tekst van Gregor Frenkel Frank moet The Elephant Song de finale worden van een televisiespecial voor het Wereld Natuur Fonds. Mede-auteur Hans van Hemert wil dat het lied door Frank Sinatra wordt gezongen, maar die weigert. Van Hemert vraagt vervolgens aan Polygram om opnames van zangers en wordt getroffen door de diepe, zware stem van Kamahl, de artiestennaam van Kamalesvaran. Zijn uitvoering staat vijf weken op nummer één in de Nederlandse Top 40, wordt ook een hit in Vlaanderen, in Nieuw-Zeeland maar doet in zijn thuisland weinig tot niets.

‘Tell me said the elephant, tell me brothers if you can, why all the world is full of creatures, yet we grow in fear of man.’ Inderdaad er is sinds 1975 weinig veranderd op de aarde. ‘People kill without regret, although they fly by jumbo-jet. Let the word all may remember, let the children not forget, gentle is the elephant.’ Alleen als wij, mensen en dieren samenwerken, komen wij eruit zingt Kamahl. ‘It is conversation time, so take the warning when we trumpet, fort he future of mankind.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 182

A Horse with no Name

Maandag 23 juni 2025

De namen Gerry Beckley, Dewey Bunnell en Dan Peek zullen de meesten niet veel zeggen. Dit drietal ontmoet elkaar in Londen, waar hun vaders zijn gestationeerd bij de Amerikaanse luchtmacht. Eind jaren zestig als zij klaar zijn met de London Central High School beginnen zij met optreden in verschillende bandjes. Peek verhuist voor korte terug naar Amerika om daar te gaan studeren, iets wat op een fiasco uitloopt. Nadat hij terug is in Engeland formeert het drietal de band America en de rest is geschiedenis. Althans…

Zij maken naam met hun folkrock, vaak driestemmig en omdat veel mensen denken dat zij Britse muzikanten zijn die Amerikaans willen klinken kiezen zij voor de naam America en spelen in de begintijd vooral in de omgeving van Londen.

In 1971 tekent de groep een contract bij Kinney Records  en neemt een album op dat wordt geproduceerd door het bekende duo Ian Samwell en Jeff Dexter. In Nederland hebben zij daarmee succes maar elders loopt de verkoopt stroef. Er wordt besloten een aantal extra nummers op te nemen waaronder Desert Song. Dat wordt voor het eerst gespeeld tijdens het Harrogate Festival en het publiek is laaiend enthousiast. Na enkele optredens in tv-shows wordt het nummer in 1972 omgedoopt tot A Horse with No Name en wordt wereldwijd een hit en ook het debuutalbum van de groep wordt nu opgepikt.

‘On the first part of the journey I was looking at all the life, there were plants and birds and rocks and things, there was sand and hills and rings.’ Als ik deze begintekst hoor dan weet ik het weer. ‘I’ve been through the desert on a horse with no name. I felt good to be out of the rain. In the desert you can remember your name ‘cause there ain’t no one for to give you no pain.’ En omdat ik nu eenmaal op de bodem van de vroegere Zuiderzee leef eindig ik met ‘After nine days I let the horse run free ‘cause the desert had turned to sea.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 181

Black Snake Blues

Maandag 16 juni 2025

Voor Het Muziekdraadje van deze aflevering maak ik een uitstapje naar de blues en voor mij vaak terugkerend thema dat bovendien zelden in één hokje is te vangen. Het nummer waarvoor ik heb gekozen is aanvankelijk bekend geworden door een versie van Blind Lemon Jefferson die dit in 1927, inderdaad bijna honderd jaar geleden op de plaat heeft gezet met als titel Black Snake Moan.

Het origineel is van Victoria Spivey, die het heeft geschreven en een jaar eerder al heeft opgenomen. Deze zangeres is in 1906 geboren in Texas. Haar vader speelt zelf in een band en leert haar op twaalfjarige leeftijd piano spelen. Haar muzikale carrière begint echt als zij op negentienjarige leeftijd meedoet met Lazy Daddy’s Fillmore Blues Band en bij L.C. Tolen’s Band and Revue, waardoor zij onder andere ook in contact komt met Blind Lemon Jefferson.

Met haar unieke stem is zij uitermate geschikt om ook te zingen en Black Snake Blues is in 1926 haar eerste single. Zij wordt door velen gevraagd mee te doen en toert onder andere een tijdje met Louis Armstrong. Als veel African Americans zich verwijderen van de blues stopt zij een tijdje met optredens.

In het begin van de jaren ’60 besluit Spivey tot een come back en begint een eigen muzieklabel; Spivey Records. Daarvoor heeft zij al John Hammond en Bob Dylan geholpen. In ons land blijft zij min of meer een onbekende.

Zoals gewoonlijk ga ik nog even naar de sontekst. ‘Don’t blow just like, ain’t never blowd before. Some Black Snake done leadeth my rider, hear me crying.’ En later hoor ik haar zingen ‘Rather be a catfish swimming in the deep blue, lodged beneath a submarine, behind a floating boat.’ En zij eindigt met: ‘What a mean black snake that’s doing me this a-way. If I ever go back south, well I’m going back there to stay.’

Opa IJsbeer