Het muziekdraadje 191

Like a virgin

Maandag 25 augustus 2025

Het leeuwendeel van de maand augustus is reeds gepasseerd, voor Het muziekdraadje is dit zelfs al het slot en schakel ik over naar het tweede sterrenbeeld van deze periode. Waarmee kan ik dat beter doen dan Like a virgin.

Dit nummer is de eerste single van het gelijknamige album dat in 1984 is uitgebracht door Madonna Louise Veronica Ciccone of kortweg gezegd de Amerikaanse zangeres en actrice Madonna. Het nummer is geschreven door het duo Billy Steinberg en Tom Kelly, terwijl Nile Rodgers niet alleen de producer is maar ook gitaar speelt en verantwoordelijk is voor de drumprogrammatie. Verder is Rodgers vriend Bernard Edwards te horen op de basgitaar.

Het debuutalbum van Madonna is al meteen een succes en met deze single bestormt zij ook de Amerikaanse Billboard Hot 100. In feite is Like a Virgin zelfs haar eerste nummer 1-notering op die toonaangevende hitlijst. Australië, Canada en Japan volgen. Ook in diverse Europese landen voert zij de hitlijsten aan. In Nederland blijft het op nummer vier steken.

Voor zij in de showbusiness terechtkomt werkt Madonna als verkoopster, is naaktmodel voor een schilder en volgt danslessen. In 1978 trekt zij in bij Norris Burroughs, lid van de punkband The Breakfast Club, daar drumt zij, speelt gitaar en zingt. Het jaar daarop trekt zij echter al naar Parijs. In een poging achtergronddanseres en zangeres te worden bij Patrick Hernandez wordt haar talent ontdekt en met zanglessen wordt met hulp van Hernandez gewerkt aan een eigen carrière.

Oftewel: ‘I made it throuth the wilderness. Somehow I made it through. Didn’t know how lost I was until I found you.’ Inderdaad ‘Like a virgin, touched for the very first time. Like a virgin, when your heart beats next to mine.’ Moet ik verder nog iets schrijven of kan ik afsluiten met: ‘Yeah, you made me feel, I’ve nothing to hide.’

Opa IJsbeer

 

Het muziekdraadje 190

Sophietje

Maandag 18 augustus 2025

Fröken Fräken is de oorspronkelijke titel van het nummer dat deze week centraal staat in Het Muziekdraadje. Dat nummer is geschreven door Tore Skogman voor de Zweedse popgroep Sven-Ingvars en in 1964 op single uitgebracht. In Nederland kennen wij het nummer als Sophietje in de uitvoering van Johnny Lion, een nummer dat in 1965 zowel op single als op een ep van hem verschijnt.

Eind jaren vijftig formeert John van Leeuwarden, de eigenlijke naam van Johnny Lion, met enkele schoolvrienden de groep Johnny & His Jewels, niet veel later wordt dit The Jumping Jewels. Deze gitaargroep bestaat met Hans van Eijk, Tjibbe Veeloo, Joop Oonk en Frits Tamminga (drums), later vervangen door Cees Kranenburg echt niet uit een stel pannenkoeken en geldt als de Haagse tegenhanger van The Shadows met hun voorman Cliff Richard. Zij hebben al snel nationaal en zelfs internationaal succes. Hun grootste hit is in die tijd Wheels.

In 1965 besluit de zanger alleen verder te gaan. Gerrit den Braber levert hem een ietwat oubollige Nederlandstalige tekst aan: ‘Ik ben blij met Bolle Bertha’, als een vertaling van het eerder genoemde Zweedse nummer. Johnny Lion keurt het af en gaat vervolgens wel akkoord met de tekst van Sophietje. Mogelijk dat hierbij heeft meegespeeld dat mannequin en modeontwerpster Sophie van Kleef zijn toenmalige vriendin is. Het tweetal opent in Amsterdam zelfs een kledingboetiek Sophie en Johnny.

Op de B-kant van de single staat Jij laat me koud, geschreven door Willem van Kooten, beter bekend als Joost den Draaijer die dit schrijft naar aanleiding van Count me in, van Tim Hardin. Ik vraag mij af of er veel mensen zijn die de beginregels niet kunnen meezingen. ‘Zij dronk ranja met een rietje mijn Sophietje op een Amsterdams terras.’ Eigenlijk is het heel simpel allemaal. Luister maar naar: ‘Ik zag meisjes in Parijs en in Turijn, in Helsinki, in Londen en Berlijn. Waar ik op de wijde wereld was, zij mochten er wel zijn.’ En de rest, ik geloof het wel, hoor het al zingen.

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 189

Bungle in the jungle

Maandag 11 augustus 2025

Het nummer van Het muziekdraadje van deze week is afkomstig uit 1974 en geschreven door Ian Anderson. Het nummer is te vinden op het album War Child van de Engelse rockband Jethro Tull en is later nog wel op single uitgebracht met bescheiden noteringen in Canada en de Verenigde Staten.

Allereerst even iets over deze Engelse band, die afkomstig is uit Blackpool en is opgericht door Anderson, de leadzanger en multi-instrumentalist die vooral bekend is geworden door zijn fluitspel maar onder andere ook akoestische gitaar speelt. Vanwege het grote aantal personele wisselingen zal ik niet ingaan op de rest van de bandleden.

Aanvankelijk speelt Jethro Tull bluesrock en jazzfusion, maar daarna wordt een eigen progressieve rockstijl ontwikkeld met hardrock, Engelse volksmuziek en klassieke elementen. Met het eerste album heeft de band nauwelijks succes, maar het volgende album Stand Up is wel raak. Het meest succesvolle album is Aqualung uit 1971.

Zelf heb ik gekozen voor het nummer Bungle in the jungle, een nummer dat voortkomt uit de in Parijs opgenomen Chateau D’isaster Tapes, die nooit zijn voltooid, mede omdat ze niet onder de poprockcultuur vallen en Anderson het moeilijk vindt dit werk daadwerkelijk uit te voeren. ‘Maar Bungle is een van die nummers die leuk was om gedaan te hebben. Het heeft de Jethro Tull-ingrediënten, maar het is wel iets meer rechttoe rechtaan. Het is Jethro Tull in een strakke leren broek’, aldus de componist en tevens zanger.

In het eerste couplet is de maandverwijzing te beluisteren als Anderson zingt: ‘Walking through forests of palm tree apartments scoff at the monkeys who live in their dark tents. Down by the waterhole, drunk every Friday eating their nuts, saving their raisins for Sunday. Lions and tigers who wait in the shadows, they’re fast but they’re lazy and sleep in green meadows.’ Inderdaad u heeft gelijk de vergelijking naar de leeuw van het sterrenbeeld is ver te zoeken. Maar ik vind de tekst nog wel terug: ‘Yes, the King on his sunset lies waiting for dawn to light up His jungle as play is resumd.’

Opa IJsbeer

Het muziekdraadje 188

If I had my way I’d tear the building down

Maandag 4 augustus 2025

Dit jaar heb ik voor het muziekdraadje gekozen voor een maandelijks thema en voor de maand dat ik jarig ben heb ik gekozen voor het sterrenbeeld. Bij mijn keuzes laat ik mij vooral leiden door een muziekgenre dat mij wel ligt, maar het tegenovergestelde gebeurt soms ook. Voor dit draadje kom ik ditmaal weer eens uit bij een nummer van voor de Tweede Wereldoorlog.

De uitvoerend artiest heeft opgetreden onder namen als Blind Willie, Blind Texas Marlin, The Blind Pilgrim, maar is vooral bekend als Blind Willie Johnson. Reeds op vijfjarige leeftijd krijgt hij van zijn vader zijn eerste gitaar. Willie Johnson is op dat moment nog niet blind maar twee jaar later krijgt hij van een boze stiefmoeder, die door haar man hardhandig wordt beschuldigd van ontrouw, een bijtend loog in zijn ogen waardoor hij dat wel wordt.

Al vroeg speelt Johnson op straat om geld te verdienen. Het draait daarbij om bluessongs en religieuze liederen. Dat is ook het genre waarmee deze zanger-gitarist bekend is geworden. Tussen 1927 en 1930 slechts dertig nummers door hem opgenomen, dus wel iets meer dan de meer bekendere Robert Johnson. Mede omdat zijn fans tot de armste van de armsten behoren en zelden geld hebben om werk van hem aan te schaffen blijft het hierbij.

In de jaren ’60, ruim 15 jaar na zijn overlijden, is er weer belangstelling voor zijn werk en wordt er een compilatie uitgebracht, waardoor ik zijn werk leer kennen. Bob Dylan, John Sebastian en Led Zeppelin nemen onder andere werk van hem op.

Voor het draadje dan maar. Na een koortje komt: ‘Well, Delilah was a woman fine an’fair. Her plesasant looks, her coal black hair. Delilah gained old Samson’s mind. I first saw the woman that looked so fine. En die verwijzing naar het sterrenbeeld dan? Dat vind ik zowel in het tweede als derde couplet. ‘Let me tell you what, old Samson well, he roared als the lion, the lion run. Samson was the first men the lion attacked. Maar het blijft uiteraard wel het verhaal van Samson and Delilah.

Opa IJsbeer